Το αρχαίο θέατρο του Γυθείου κατασκευάστηκε την εποχή της ρωμαιοκρατίας και συγκεκριμένα κατά τους πρώιμους αυτοκρατορικούς χρόνους, δηλαδή στην εποχή της ακμής της πόλης, που ανήκε στο Κοινό των Ελευθερολακώνων. Άρχισε να λειτουργεί περίπου το 14 μ. Χ. και πήρε την τελική του μορφή κάπου στο 200 μ. Χ. Είναι η εποχή της δύσης της αρχαίας Σπάρτης.
Tο θέατρο βρίσκεται στους πρόποδες του λόφου της ακρόπολης, πάνω από την Αγορά, στο βόρειο μέρος της πόλης μας. Είναι ένα μικρό θέατρο με χωρητικότητα 2.500 θεατών και η διάμετρος του κοίλου ανάμεσα στο βόρειο και το νότιο αναλημματικό τοίχο (δηλ. τον τοίχο αντιστήριξης), που ήταν κατασκευασμένος από πωρόλιθο, είναι 75 μέτρα.
Έχει 12 σειρές εδωλίων (καθισμάτων), χωρίς διάζωμα και πέντε κάθετους διαδρόμους, που χωρίζουν το θέατρο σε τέσσερις κερκίδες, όλα φτιαγμένα από υπόλευκο μάρμαρο. Η πρώτη σειρά των καθισμάτων, η προεδρία, διαθέτει ερεισίνωτα (δηλ. πλάτες καθισμάτων).
Στα ανατολικά, το θέατρο έκλεινε με τη σκηνή, διαστάσεων 12 Χ5 μέτρων. Πίσω από τη σκηνή υπήρχε ψηλότερη κατασκευή από επτά μικρούς χώρους καθώς και άλλους πιο πίσω που δεν έχουν ανασκαφεί ακόμη.
Ξεχασμένο για 2.000 χρόνια το θέατρο έδινε μια ανελέητη μάχη με το χρόνο και τη φύση και απ’ ότι φαίνεται δεν τα πήγε και πολύ άσχημα όπως έδειξαν οι ανασκαφές που έγιναν το 1891 από τον καθηγητή Ανδρέα Σκιά. Έχουν διασωθεί το κοίλο με τέσσερις πλήρως σωζόμενες σειρές εδωλίων, δύο σωζόμενες ελλιπώς και από μικρά τμήματα των υπολοίπων σειρών.
Από τότε έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες για να συνεχιστούν οι ανασκαφές και να αναδειχθεί ο χώρος, χωρίς πάντα ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Το 2012 το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ (www.diazoma.gr) μέσα από το πρόγραμμα «Υιοθετήστε ένα Αρχαίο Θέατρο», άνοιξε τον «κουμπαρά» για το «Αρχαίο Θέατρο Γυθείου» στον οποίο μπορείτε να δωρίσετε το ποσό που επιθυμείτε για τη μελέτη, την ανασκαφή, τη συντήρηση, την αποκατάσταση και τη λειτουργική ένταξη του αρχαίου θεάτρου στην καθημερινότητά μας.
Τον επόμενο χρόνο η Περιφέρεια Πελοποννήσου χρηματοδότησε με 100.000 ευρώ διάφορα έργα για συμπληρωματική ανασκαφική διερεύνηση στον χώρο της σκηνής και του βόρειου αναλημματικού τοίχου, περισυλλογή, μεταφορά και τακτοποίηση του υλικού που είναι διάσπαρτο στο χώρο, αλλά και για τη γεωλογική και την τοπογραφική μελέτη.
Αλλά και οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς που έγιναν το Σεπτέμβριο του 2014 και του 2016 είχαν μεγάλη επιτυχία και έδειξαν το δρόμο για ανάλογες εκδηλώσεις στο μέλλον, οι οποίες θα αναδείξουν το θέατρο και θα παρακινήσουν τους συμπολίτες μας να βοηθήσουν τόσο οικονομικά όσο και με προσωπική εργασία στην αποκατάσταση του χώρου.
Ας προσφέρουμε λοιπόν τα χρήματα που μπορούμε, για να προχωρήσουν οι εργασίες αποκατάστασης του αρχαίου Θεάτρου του Γυθείου. Θα ήταν μεγάλη επιτυχία αν μπορούσαμε να αναστηλώσουμε και να συμπληρώσουμε τις σειρές καθισμάτων αλλά και τους αναλημματικούς τοίχους και τον χώρο της σκηνής και να διοργανώνουμε κάθε χρόνο, το Σεπτέμβριο, θεατρικές εκδηλώσεις και συναυλίες.
Αγγελική Ερριέττα Κουλουκάκου, μαθήτρια Γ΄ Γυμνασίου
Βαρβάκειο Πρότυπο Γυμνάσιο, 2016 – 2017
