Αρχαίο θέατρο Μαντίνειας. Ξεχωριστό για τον καθένα

13 Δεκεμβρίου, 2017

Η αρχαία πόλη της Μαντινείας, στην Αρκαδία, υπήρξε παρατηρητής πολλών σημαντικών γεγονότων του αρχαίου ελλαδικού χώρου. Όπως μας αναφέρει ο περιηγητής του 2ου αι. μ. Χ. Παυσανίας, είχε μυθικό ιδρυτή τον Μαντινέα από τον οποίο προέκυψε και το όνομα Μαντινεία. ‘Όπως όλες οι πόλεις, είχε τα πάνω της και τα κάτω της, ακμή και παρακμή, στιγμές ηρεμίας αλλά και στιγμές μεγάλης ταραχής και πόνου, όπως όταν το 385 π. Χ. η Σπάρτη -με την οποία υπήρχε διαρκής και έντονος ανταγωνισμός- κυριάρχησε στην περιοχή και την κατέστρεψε. Οι κάτοικοί της διασκορπίστηκαν και αναζήτησαν αλλού στέγη.

Η κατεστραμμένη πόλη βουβάθηκε, αλλά όχι για πολύ. Εξαιτίας της πολύ καλής γεωγραφικής της θέσης ο Θηβαίος στρατηλάτης Επαμεινώνδας την επανίδρυσε 15 χρόνια μετά την καταστροφή της, δηλαδή το 370 π. Χ. Η αρχαία πόλη διέθετε επιβλητικά δημόσια οικοδομήματα, έναν εντυπωσιακό οχυρωματικό περίβολο, ναούς και αγορά, στο δυτικό άκρο της οποίας άνοιγε την αγκαλιά του το θέατρο. Απ’ όλα τα μνημεία αυτό που με συγκινεί ιδιαίτερα είναι το θέατρο. Θέλετε να το δούμε μαζί;Είναι μικρό, με χωρητικότητα περίπου 6.000 – 6.500 θεατών.

Κανείς δεν μπορεί να είναι απολύτως σίγουρος καθώς σώζονται μόνο οι κατώτερες σειρές των εδωλίων του κοίλου. Μετράμε επτά κερκίδες ανάμεσα στις κλίμακες (σκάλες) που είναι οκτώ. Όποιος έχει δει την ορχήστρα κάποιου μεγάλου θεάτρου θα του φανεί μικρή η ορχήστρα αυτού του θεάτρου, με ακτίνα 10,85 μ. Απέναντι απο το κοίλον σώζεται, εν μέρει, η σκηνή, το μέρος όπου φυλάσσονταν τα απαραίτητα για τις παραστάσεις σκηνικά μηχανήματα και η σκευή (ενδυμασία) του κάθε ηθοποιού. Κατά την περιήγησή μας στο ανάλημμα του κοίλου, θα συναντήσουμε κλίμακες ανόδου. Αυτές οι σκάλες επέτρεπαν στους θεατές την άμεση πρόσβαση στο άνω διάζωμα.

Για την κατασκευή του θεάτρου που είναι ένα από τα ελάχιστα που έχουν γίνει σε επίπεδο έδαφος έχει χρησιμοποιηθεί λευκό μάρμαρο και ασβεστόλιθος από την περιοχή. Απολύτως αναγκαίος ήταν ο ημικυκλικός αναλημματικός τοίχος που συγκρατούσε την τεχνητή επίχωση την οποία επέβαλε η ανυπαρξία υψώματος. Η ανέγερση του θεάτρου θα πρέπει να έγινε μετά το 370 π. Χ., όταν η πόλη επανιδρύθηκε, ενώ την τελική μορφή πήρε κατά την αυτοκρατορική περίοδο.

Έχουν σωθεί πολλά θέατρα στην Ελλάδα άλλα σε εξαιρετική κατάσταση και άλλα με ορατά τα σημάδια του χρόνου. Προσωπικά, έχω ιδιαίτερη αδυναμία στη φαντασία και αγαπάω το αρχαίο θέατρο της Μαντινείας όχι μόνο επειδή κατάγομαι απο αυτά τα μέρη, αλλά γιατί απλά δίνει στον καθένα μια ιδέα για το πώς ήταν τότε και του παρέχει την ευκαιρία να το χτίσει. Ο καθένας χτίζει το δικό του θέατρο και είναι μοναδικό γιατί το τοποθετεί σε ένα ξεχωριστό μέρος στην καρδιά του αφού έχει συνδεθεί μαζί του.

Το επισκέπτεται και η φαντασία του χτίζει τις πάνω σειρές, φτιάχνει μια επιβλητική σκηνή και έπειτα ταξιδεύει στην εποχή που οι κάτοικοι γίνονταν θεατές ενός έργου του οποίου η πλοκή ήταν εμπνευσμένη από τη ζωή τους και ο καθένας ταυτιζόταν με τον δικό του ήρωα. Είναι σημαντικό να αγκαλιάσουμε και να προστατεύσουμε το θέατρο της Μαντινείας, το θέατρο που ο καθένας μας έχει χτίσει. Δανάη-Μαρία Καρλή, μαθήτρια Γ’ τάξηςΒαρβακείου Προτύπου Γυμνασίου, 2017