Λαξευμένο πάνω στο φυσικό βράχο του Πετραχού, 13,5 περίπου χλμ. από την Λιβαδειά Βοιωτίας, το αρχαίο θέατρο της Χαιρώνειας που αντανακλά την ακμή μιας άλλης εποχής, υφίσταται την αναπόδραστη φθορά του χρόνου. Έχει πραγματική αξία να βοηθήσουμε ώστε να αποκτήσει ζωή αυτό το αρχαίο οικοδόμημα το οποίο κρύβει πίσω του σπουδαία ιστορία και πολιτισμό.
Βέβαια, δεν έχει μόνο αυτό το πλεονέκτημα: η αποκατάσταση και η ανάδειξή του θα έχουν θετικά αποτελέσματα για την τοπική κοινωνία, τόσο οικονομικά όσο και πολιτισμικά!
Οπωσδήποτε, το αρχαίο αυτό θέατρο δεν είναι από τα γνωστότερα ούτε και από τα πιο εντυπωσιακά στην όψη. Παρ’ όλα αυτά, η θέση του αποτελούσε γύρω στον 5ο αι. π. Χ., οπότε υπολογίζεται πως χτίστηκε, σημαντική δίοδο προς την βόρεια και δυτική Ελλάδα, όπως και το Μαντείο των Δελφών. Επιπλέον, η Χαιρώνεια ήταν μια προνομιούχος πόλη-κράτος με κύρια παραγωγή μύρων από διάφορα άνθη. Σε αυτήν έζησε, μάλιστα, το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ο γνωστός αρχαίος συγγραφέας Πλούταρχος.
Η πόλη οφείλει το όνομά της στον μυθικό οικιστή Χαίρωνα, γιο του Απόλλωνα και της Θηρούς. Με τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π. Χ.) ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος νίκησε τις πόλεις-κράτη του νότου με αποτέλεσμα ο θεσμός της πόλης-κράτους να διαλυθεί και η περιοχή να αποδυναμωθεί ολοκληρωτικά. Οριστικό τέλος ήρθε κατά τα πρώιμα Βυζαντινά χρόνια, γύρω στο 550 μ. Χ., όταν η πολίχνη καταστράφηκε από ισχυρό σεισμό. Από τότε και έως σήμερα στέκεται περιμένοντας κάθε καινούρια γενιά να ξυπνήσει την κοιμισμένη της δόξα…
Εκείνο που συνδέει το παρελθόν με το σήμερα και μας δίνει αυτήν την ευκαιρία είναι αυτό το λαξευμένο κομμάτι γης, το παραμελημένο θέατρο της Χαιρώνειας. Η τοποθεσία του είναι πολύ εύκολα προσβάσιμη καθώς ο δρόμος μετά το Αρχαιολογικό Μουσείο και τον Λέοντα της Χαιρώνειας είναι ασφαλτωμένος έως ένα ικανοποιητικό σημείο. Αν και το θέατρο ήταν σε λειτουργία από τον 5ο αι π. Χ., σήμερα αντικρίζουμε τη μορφή που απέκτησε κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, (τέλη 1ου αι. π. Χ. – αρχές 1ου αι. μ. Χ.). Πρόκειται για την εποχή που πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες τριπλασιάζοντας την χωρητικότητα του θεάτρου και τροποποιώντας την κάτοψή του: το κοίλον επιχωματώθηκε και στηρίχθηκε στα πλάγια και η συγκεκριμένη διαμόρφωση επηρέασε ασφαλώς το σχήμα και την έκταση της ορχήστρας καθώς και των παρόδων .
Είναι επίσης πολύ πιθανόν ότι μόνο τότε κατασκευάστηκε μόνιμη σκηνή, κατά τα ρωμαϊκά πρότυπα. Το επίπεδο της προεδρίας βρίσκεται 0,65 μ. ψηλότερα από το σημερινό φυσικό έδαφος.
Ωστόσο δεν γνωρίζουμε το πραγματικό επίπεδο της ορχήστρας του θεάτρου εξαιτίας των σύγχρονων επεμβάσεων. Λαξευμένο εξ ολοκλήρου στον φυσικό βράχο και σε απλή ευθεία γραμμή υπέστη αργότερα τροποποιήσεις, οι οποίες άλλαξαν εντελώς το μέγεθος και την μορφή του. Η σχετικά καλή κατάσταση στην οποία βρίσκεται μας επιτρέπει να σχεδιάσουμε το ίδιο το θέατρο αλλά και τον χώρο γύρω από αυτό, ώστε να καταστεί λειτουργικός και επισκέψιμος.
Η προσβάσιμη θέση του, η σχετικά εύκολα κατανοητή (αν και ελλιπής) μορφή του, η ικανοποιητική κατάσταση διατήρησής του και ο ελεύθερος, αδόμητος περιβάλλων χώρος αποτελούν τα κυριότερα πλεονεκτήματά του. Σε συνδυασμό με τον Λέοντα της Χαιρώνειας, το Αρχαιολογικό Μουσείο και το ενημερωτικό περίπτερο του Δήμου, μπορεί να προσελκύσει Έλληνες και ξένους τουρίστες, μαθητές αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο.
Τίποτα δεν εμποδίζει πραγματικά κάποιον που οραματίζεται να μετατρέψει το σημείο σε έναν πυρήνα πολιτισμού! Το μόνο που χρειάζεται είναι ένας οργανωμένος σχεδιασμός, συλλογική προσπάθεια και επιμονή.
Ήδη έχει πραγματοποιηθεί σχετική μελέτη που περιλαμβάνει τις εξής φάσεις: α) αρχαιολογική διερεύνηση του θεάτρου, η οποία θα τεκμηριώσει επαρκώς τις χρονικές φάσεις χρήσης και τις κατασκευαστικές λεπτομέρειές του και θα δώσει την τελική εικόνα της γεωμετρίας, της κλίσης και του ύψους. β) αρχιτεκτονική μελέτη-πλήρης καταγραφή υφιστάμενης κατάστασης του μνημείου γ) διαμόρφωση του χώρου και χάραξη διαδρομών δ) υποβολή του σχεδίου για έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο
Το μόνο που μένει τελικά είναι να εκτιμήσουμε τη ζωή που κρύβει μέσα του αυτός ο βράχος και να αντιληφθούμε πόσα ακόμα έχει να προσφέρει στις μέρες μας.
Δείτε λοιπόν λίγο πιο μακριά, δείτε το μέλλον της Χαιρώνειας συνυφασμένο με τον πολιτισμό και, γιατί όχι, την αίγλη του παρελθόντος!
Κωνσταντίνα Καραδήμα, μαθήτρια Βαρβακείου Προτύπου Γυμνασίου 2016-2017 Πηγή: www.diazoma.gr
