Οι δεσμοί του ανθρώπου με το κοντινό ή μακρινό παρελθόν, αλλά και οι συμβολισμοί που κρύβουν τα έργα τους, ανέκαθεν κινούσαν το ενδιαφέρον για τη διάσωση και την ανάδειξή τους. Το δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο είναι να κινητοποιηθούν οι τοπικές κοινωνίες έτσι ώστε να εντάξουν στην καθημερινότητά τους το σύνολο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, υλικής και άυλης. Έτσι την κάνουν κτήμα τους, αφυπνίζοντας τις επερχόμενες γενιές, οι οποίες με τη σειρά τους θα δώσουν τη δυνατότητα στα μνημεία να συνεχίσουν να αναπνέουν.
Ο ευαίσθητος χώρος της εκπαίδευσης προσφέρεται ως όχημα για τέτοιου είδους εγχειρήματα που στοχεύουν σε μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις της ανθρωπότητας … το ίδιο μας το μέλλον.
Με αφορμή τον πανελλήνιο διαγωνισμό ταινιών μικρού μήκους «Oι μαθητές μας ξεναγούν στα αρχαία θέατρα» που οργάνωσε το σωματείο Διάζωμα σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, το Υπουργείο Παιδείας και την ΕΡΤ, πριν από ένα περίπου χρόνο, ξεκίνησε αυτό το υπέροχο ταξίδι μας στην ιστορία και στον πολιτισμό της Αρχαίας Απτέρας.
Γοητευμένοι από τις Μούσες και τη διαμάχη τους με τις Σειρήνες, αλλά και γεμάτοι περιέργεια για τα μυστικά που κρατά για αιώνες ο λόφος στα σπλάχνα του, αρχίσαμε τις αλλεπάλληλες επισκέψεις και την έρευνά μας, στον μαγικό αυτόν τόπο. Και όσο βιώναμε τον χώρο, περπατούσαμε στα αρχαία μονοπάτια και ανακαλύπταμε την αξία του πολιτισμού μας, τόσο και περισσότερο τον αγαπούσαμε.
Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια μιας από τις μαθήτριές μας:
«Όταν αντίκρισα για πρώτη φορά το αρχαίο θέατρο, μαγεύτηκα από την ομορφιά του. Η αύρα που είχε ο χώρος ήταν απίστευτη. Ο ήλιος το φώτιζε σαν να μας καλούσε να πάμε να το συναντήσουμε. Λάτρεψα από την πρώτη στιγμή κάθε εκατοστό του. Η θεϊκή ηρεμία ταίριαζε απόλυτα με τη δική μου χαρά και των υπολοίπων παιδιών».
Και φαίνεται ότι η αύρα αυτού του τόπου μας γέμισε ενέργεια και έμπνευση. Έτσι, στη συνέχεια αναλάβαμε δράση. Η κινηματογραφική ομάδα δημιούργησε το σενάριο και ανέλαβε τη σκηνοθεσία, η ομάδα animation «ζωντάνεψε» τον μύθο της Απτέρας και η θεατρική ομάδα δραματοποίησε αποσπάσματα της Ελένης του Ευριπίδη.
Η αρμονική συνεργασία απέδωσε εκπληκτικά αποτελέσματα και παράλληλα δόθηκε η ευκαιρία στους μαθητές μας να ξεδιπλώσουν όλη τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους. Η διάκρισή μας στον πανελλήνιο διαγωνισμό προφανώς μας γέμισε όλους χαρά, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι τα παιδιά βίωσαν την αξία του πολιτισμού και την ολότητα της γνώσης.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι όλοι μας, μαθητές και εκπαιδευτικοί, αγαπήσαμε τον τόπο αυτόν τον μαγικό και τον νιώσαμε δικό μας. Σαν ένα κομμάτι του εαυτού μας. Έτσι, σαν φυσιολογική συνέχεια της σχέσης αυτής και με αφορμή την τελετή βράβευσης της ταινίας μας, ήρθε η απόφασή μας να αξιοποιήσουμε άλλο ένα υπέροχο πρόγραμμα του διαζώματος, και να υιοθετήσουμε σε συνεργασία με το γυμνάσιο Βάμου το αρχαίο θέατρο της Απτέρας.
Η χαρά των μαθητών μας απερίγραπτη. Να ‘μαστε λοιπόν και πάλι στον αρχαίο λόφο, τούτη τη φορά για να οργανώσουμε την τελετή υιοθεσίας και να εκπαιδευτούν οι μαθητές μας στον ρόλο του ξεναγού. Δίπλα μας να μας καθοδηγεί συγκινημένη η αρχαιολόγος Βάνα Νινιού – Κινδελή και από κοντά μας ο αγαπημένος μας αρχαιοφύλακας Γιώργος Μαστραντωνάκης για οτιδήποτε χρειαστούμε.
Και έτσι, φτάσαμε στην αξέχαστη Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2016, όπου με σύμμαχο και τον καιρό, πλήθος κόσμου ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση των μαθητών μας. Οι στιγμές μοναδικά συγκινητικές. Γράφει σχετικά ο κ. Κακατσάκης, δημοσιογράφος των Χανιώτικων Νέων.
«Ν’ ανηφορίζεις στην αρχαία Απτέρα, να ’ναι λιόλουστη η μέρα και με το που φτάνεις να σε περιμένουν τα παιδιά για να σε ξεναγήσουν στους χώρους της, για να σου μεταδώσουν την αύρα της πίστης τους ότι τίποτα δεν χάνεται αν δεν επιτρέψουμε να χαθεί … Να παρακολουθείς τα μουσικοθεατρικά δρώμενα στην αυλή του Μοναστηριού του Άι-Γιάννη, όπου έλαβαν χώρα οι χαιρετισμοί και οι τιμητικές απονομές στα σχολεία από το “Διάζωμα”, όσο και στον χώρο του αρχαίου θεάτρου, όπου δόθηκε και ο όρκος και να χάνεσαι ρεμβάζοντας… Είχε πολλούς ορισμούς η ευτυχία σ’ έναν χώρο που εξέπεμπε ενέργεια και ακτινοβολούσε αισιοδοξία. Όλοι μας νιώσαμε τυχεροί κι ευλογημένοι. Υπάρχει ελπίς!»
Κορυφαία στιγμή της τελετής υιοθεσίας ήταν ο όρκος που έδωσαν δυο παιδιά από το 2ο Γυμνασίου Χανίων και το Γυμνασίου Βάμου, εκ μέρους και των συμμαθητών τους,
«Τον τόπο τούτο τον προγονικό θα τιμώ/ δεν θ’ αφήσω να ξεχαστεί/ θα έρχομαι εδώ για να γροικώ/ εκείνα που έχει να μου πει/ και θα τα πάω, μα τω Θεώ, όσο μακρύτερα μπορώ./ Θα γίνω σκεπή να τον γλυτώσω απ’ τους ανέμους,/ κραυγή θα βγάλω ν’ ακουστεί στα πέρατα η φωνή του,/ θ’ απλώσω αγκαλιά για να φωλιάσει το εγώ στο εμείς/ θα έρχομαι εδώ, θα ερχόμαστε εδώ/ ν’ ανταμώνουμε/ να μην αφήσουμε τον χρόνο να νικήσει».
Και ο όρκος αυτός μετουσιώθηκε στη συνείδηση των μαθητών μας σε ανάγκη για συνεχείς δράσεις για την προστασία και ανάδειξη του αγαπημένου μας αυτού τόπου. Έτσι, πολύ συχνά οργανώνουμε ξεναγήσεις από τους μικρούς μας ξεναγούς σε άλλα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (όπως για παράδειγμα έγινε για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Περιβολίων), αλλά και εκδηλώσεις που συμβάλουν στην ανάδειξή του. Στο πλαίσιο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντική η πρωτοβουλία του Διαζώματος για την προβολή αποσπασμάτων από την ταινία μας σε όλες τις πτήσεις της Aegean από το εξωτερικό προς την Ελλάδα.
Η επιλογή αυτή συμβάλλει ακόμα περισσότερο στην υλοποίηση του όρκου μας!
