Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Υιοθεσία αρχαίων θεάτρων. Μαθητές ξεναγούν μαθητές στα αρχαία θέατρα»
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Υιοθεσία αρχαίων θεάτρων. Μαθητές ξεναγούν μαθητές στα αρχαία θέατρα» σχεδιάστηκε το 2014 από το «Διάζωμα», την Κίνηση Πολιτών για την αποκατάσταση, την ανάδειξη και την ένταξη στην καθημερινότητά μας των αρχαίων θεάτρων, αυτού του κορυφαίου επιτεύγματος της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής, εκεί ακριβώς όπου συντελέσθηκε η έκρηξη των δημοκρατικών θεσμών και άνθισε η πολιτιστική και πνευματική δημιουργία, με στόχο οι μαθητές:• να μάθουν για τους αρχαίους θεατρικούς χώρους της περιοχής τους ή άλλων περιοχών που θα επιλέξουν• να μάθουν για τη γέννηση και την εξέλιξη του αρχαίου θεάτρου,• να ευαισθητοποιηθούν στο θέμα της μέριμνας για την ανάδειξη και την προστασία των αρχαίων μνημείων,• να εκπονήσουν εκπαιδευτικά προγράμματα μελέτης του αρχαίου θεάτρου,• να οργανώσουν δράσεις βίωσης του θεάτρου με διδασκαλία παραστάσεων,• να οργανώσουν συνεργατικά προγράμματα με άλλες μαθητικές κοινότητες του εσωτερικού και εξωτερικού,• να «υιοθετήσουν» τα αρχαία θέατρα της επιλογής τους και να τα προβάλουν στη σχολική κοινότητα, αλλά στην τοπική κοινωνίαΜε την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (βλ. έγγραφο με αρ. Πρωτ.: Φ.1/ΔΝ/49871/18148/Δ7/15-02-2021) το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί για έβδομη συνεχή σχολική χρονιά. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς σχολείων Πρωτοβάθμιας (Δημοτικό) και Δευτεροβάθμιας (Γυμνάσιο, Λύκειο) Εκπαίδευσης όλης της χώρας (Γενικής Εκπαίδευσης, Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Μουσικά Γυμνάσια-Λύκεια, Καλλιτεχνικά Γυμνάσια-Λύκεια, Αθλητικά Σχολεία, Σχολεία Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης, Σχολεία Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης).
Μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο των παρακάτω μαθημάτων του Προγράμματος Σπουδών: α/ για τα σχολεία Π/θμιας Εκπ/σης: Ιστορία, Πληροφορική, Γλώσσα, Μαθηματικά, Θεατρική Αγωγή, Εικαστικά, Μουσική, β/ για τα σχολεία Δ/θμιας Εκπ/σης: Ιστορία, Γλωσσική Διδασκαλία, Αρχαία Ελληνική Γραμματεία από μετάφραση, Λογοτεχνία, Θρησκευτικά, Μουσική, Καλλιτεχνικά, Φυσική Αγωγή, Πληροφορική, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Ξένες Γλώσσες. Επίσης, μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο προγραμμάτων πολιτιστικών, περιβαλλοντικών, αγωγής υγείας.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα είναι προαιρετικό και δωρεάν και μπορεί να εφαρμοστεί και διαδικτυακά.
Οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί καλούνται να μελετήσουν προσεκτικά τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί στο έγγραφο έγκρισης του προγράμματος από το ΥΠΑΙ.
Θ. (βλ. επισυναπτόμενο έγγραφο), λόγω και των περιορισμών που επιβάλλουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα για την αντιμετώπιση του Covid-19.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ξεκινά από τη στιγμή που οι ενδιαφερόμενοι καθηγητές/τριες και η ομάδα των μαθητών/τριών που θα συγκροτηθεί, θα επιλέξουν το θέατρο, το ωδείο ή το στάδιο. Ο κατάλογος χώρων θέασης και ακρόασης που συνοδεύει το έγγραφο έγκρισης του προγράμματος είναι ενδεικτικός (βλ. εδώ).
Εκπαιδευτικοί και μαθητές μπορούν να επιλέξουν και αρχαίους χώρους θέασης και ακρόασης που δεν περιλαμβάνονται σε αυτόν. Στη συνέχεια, η ομάδα των μαθητών/τριών με την καθοδήγηση των καθηγητών/τριών ή των αρχαιολόγων που έχουν την ευθύνη των χώρων αυτών, θα συγκεντρώσει και θα επεξεργασθεί το υλικό για το αρχαίο θέατρο και τον περιβάλλοντα αρχαιολογικό χώρο. Το πρόγραμμα θα πρέπει να υλοποιείται με την υποχρεωτική παρουσία του/της εκπαιδευτικού.
Η συνολική διάρκειά του προτείνεται να είναι έως τρεις (3) διδακτικές ώρες. Κατά την εφαρμογή του προγράμματος εντός ωρολογίου προγράμματος και σχολικού πλαισίου, δεν πρέπει να παρακωλύεται με οποιονδήποτε τρόπο η εύρυθμη λειτουργία της σχολικής μονάδας.
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να υποδείξουν στους μαθητές/τριες να αξιοποιήσουν: 1. τον εκπαιδευτικό φάκελο του Υπουργείου Πολιτισμού με τίτλο «Αρχαίο θέατρο στον κύκλο του χρόνου» που έχει αποσταλεί στις κατά τόπους διευθύνσεις της Π/θμιας και Δ/θμιας Εκπαίδευσης και έχει αναρτηθεί στον κόμβο του Υπουργείου Πολιτισμού www.ancienttheater.culture.gr. Στον ίδιο φάκελο στοιχεία υπάρχουν και για το αρχαίο θέατρο του Κουρίου Κύπρου (http://ancienttheater.culture.gr/el/theatra-wdeia-tou-arxaiou-kosmou).
2. τον σύνδεσμο http://www.visitcyprus.com/files/Cyprus_10000_ebrochure/Cyprus_10000_years_of_history_10-2015_GR.pdf για το ελληνορωμαϊκό θέατρο Κουρίου και το ωδείο Πάφου και τον σύνδεσμο http://www.mcw.gov.cy/mcw/da/da.nsf/All/F96798F81F53A7A3422578B60044EDDE?
OpenDocument για το ελληνιστικό-ρωμαϊκό θέατρο στη θέση Λόφος Φάμπρικας στη Νέα Πάφο Κύπρου3. την ιστοσελίδα του «Διαζώματος» www.diazoma.gr. Ενδεικτικά αναφέρονται οι ενότητες: «Τα θέατρα» (με υποενότητες, Ταυτότητα Αρχαίων θεάτρων, Θεατροπαιδεία, Περιηγήσεις), «Οι διαδρομές» «e-Βιβλιοθήκη», «Generation D».
Η ενότητα «Generation D» (http://www.diazoma.gr/generationd/#/) του Διαζώματος αποτελεί την εκπαιδευτική πλατφόρμα που φιλοξενεί και προβάλλει τις μαθητικές δημιουργίες από τις εκπαιδευτικές δράσεις και τα προγράμματα που υλοποιούνται στα σχολεία από το 2010 κι εξής με όχημα τα αρχαία θέατρα, ωδεία και στάδια και τη συνάντηση της εκπαιδευτικής κοινότητας με αυτά. Ενδεικτικά αναφέρονται παρουσιάσεις με τη χρήση λογισμικών παρουσίασης (π.χ. με power-point) της ιστορίας, της αρχιτεκτονικής δομής και της χρήσης μέσα στον χρόνο όλων των χώρων θέασης και ακρόασης, η πραγματοποίηση μουσικοθεατρικών δρωμένων, Μαθητικών Φεστιβάλ Μουσικής και Θεάτρου, έντυπα (ελληνικά και ξενόγλωσσα), αφίσες, οδηγοί ξενάγησης (ελληνικοί, ξενόγλωσσοι, σε γραφή braille), άρθρα στον τύπο, έντυπο ή ηλεκτρονικό, βίντεο, σύντομα ραδιοφωνικά μηνύματα, ψηφιακά εκπαιδευτικά παιχνίδια, επιτραπέζια εκπαιδευτικά παιχνίδια, καινοτόμα πολιτιστικά προϊόντα από εικονικές επιχειρήσεις που αναπτύσσονται στα σχολεία στο πλαίσιο του θεσμού του σχολικού συνεταιρισμού.
Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να είναι προσεκτικοί ώστε η χρήση του παρουσιαζόμενου ή διαμοιρασθέντος εκπαιδευτικού υλικού να μην υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα και να τηρείται το θεσμικό πλαίσιο «περί πνευματικής ιδιοκτησίας» (Ν.4212/2013).
Περισσότερα για τη μεθοδολογία, τους στόχους, τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα και την αποτίμηση του προγράμματος μπορείτε να δείτε στο «Υιοθεσία αρχαίων θεάτρων. Μαθητές ξεναγούν μαθητές στα αρχαία θέατρα» – Σκοπός – Στόχοι – Ενδεικτικές δραστηριότητες – Διαδικασία – Αξιολόγηση (βλ. εδώ).
Ενδεικτικές προτάσεις για την υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος τη φετινή σχολική χρονιά1η πρόταση: «To know us better». Το αρχαίο θέατρο σε προσκαλεί να το γνωρίσειςΗ πρόταση που καλούνται οι μαθητές να υλοποιήσουν έχει ως κεντρική ιδέα τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού φακέλου που θα περιέχει ψηφιακό υλικό για το θέατρο της καρδιάς τους. Τον ηλεκτρονικό αυτό φάκελο θα μπορούσαν οι εκπαιδευτικοί μαζί με τους μαθητές τους να τον στείλουν σε σχολείο/α της Ομογένειας ζητώντας να παρουσιασθεί στους εκεί μαθητές ή σε σχολεία του εξωτερικού με τα οποία συνεργάζονται στο πλαίσιο ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όπως e-Twinning, Erasmus+ κ.λ.π. Αρχικά, ο εκπαιδευτικός δίνει στους μαθητές συνδέσμους που θα τους οδηγήσουν σε αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης για το αρχαίο θέατρο, στάδιο ή ωδείο που επιθυμούν.
Ορισμένοι σύνδεσμοι είναι:http://ancienttheater.culture.gr/el/akolouthise-me-sta-arxaia-theatra-k-wdeia-tis-elladas (Ακολούθησέ με … σε αρχαία θέατρα και ωδεία της Ελλάδας – Υπουργείο Πολιτισμού / Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας)https://www.diazoma.gr/theaters/?type=list (Ταυτότητα αρχαίων θεάτρων – Σωματείο Διάζωμα)Στη συνέχεια, ζητεί να αφιερώσουν τον χρόνο που χρειάζεται για να μάθουν την ιστορία του θεάτρου ή του ωδείου και να υπογραμμίσουν τα σημεία τα οποία έχουν για αυτούς ενδιαφέρον και θα τους οδηγήσουν σε μια ψηφιακή δημιουργία.
Κατόπιν, καλεί τους μαθητές να σκεφτούν με ποιο τρόπο θα προσέλκυαν το ενδιαφέρον των μαθητών Ελλήνων ή και ξένων για το συγκεκριμένο θέατρο που επέλεξαν.
Ορισμένες ενδεικτικές προτάσεις:• με μια ωραία παρουσίαση power point που θα τη συνοδεύσουν:α/ με ένα ψηφιακό έντυπο β/ με μια ψηφιακή αφίσα που θα την κρεμάσουν οι μαθητές στην τάξη τους και η οποία θα τους προτρέπει να «υιοθετήσουν» κι αυτοί το αρχαίο θέατρο και κάποια στιγμή να το επισκεφτούνγ/ με ένα σποτάκι ήδ/ με μια ανάρτηση στα social media ήε/ με μια ανάρτηση στην ιστοσελίδα του σχολείου τουςστ/ με ένα κουίζ • με ένα βίντεο• με μια ψηφιακή αφήγηση• με ένα ψηφιακό παιχνίδιΌταν οι μαθητές υλοποιήσουν την ψηφιακή τους δημιουργία, την παρουσιάζουν στην τάξη και η ολομέλεια αποφασίζει ποιες θα μπουν στον ηλεκτρονικό φάκελο που θα αποσταλούν στο εξωτερικό.
Το σενάριο μπορεί να γίνει πραγματικότητα, αν γνωρίζουμε ή γνωρίζουν οι μαθητές κάποιον Έλληνα μαθητή που ζει στο εξωτερικό και φοιτά σε ελληνικό ή σε ξένο σχολείο, ώστε να του στείλουν τον φάκελο προτρέποντάς τον να ευαισθητοποιήσει τους ξένους συμμαθητές του να γνωρίσουν και να «υιοθετήσουν» το αρχαίο θέατρο. Ή μπορεί να αποσταλεί στα συνεργαζόμενα σχολεία ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Εννοείται, πως το σχέδιο εργασίας μπορεί να υλοποιηθεί διαθεματικά με τους συναδέλφους που έχουν τα ξενόγλωσσα μαθήματα.
Θα ήταν πολύ μεγάλη η χαρά μας στο Διάζωμα και στην Generation D να υποδεχθούμε με ένα δελτίο τύπου τον ηλεκτρονικό φάκελο με τις ψηφιακές δημιουργίες των μαθητών σας όσες κι αν είναι αυτές, για να τον αναρτήσουμε στο πεδίο του σχολείου σας και να φροντίσουμε να προωθηθεί όπου είναι εφικτό.
2η πρόταση:Διαδρομές πολιτισμού με αφορμή ένα αρχαίο θέατροΓια τη φετινή σχολική χρονιά μπορούν να σχεδιαστούν και την επομένη να υλοποιηθούν πολιτιστικές/περιβαλλοντικές διαδρομές που θα συνδέουν τους χώρους θέασης και ακρόασης (αρχαία θέατρα, ωδεία, στάδια) με το φυσικό περιβάλλον, με τον αγροδιατροφικό τομέα, με τη σύγχρονη κοντινή πόλη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της: ιστορικά κτήρια, πολιτιστικά μνημεία, σύγχρονη παραγωγή και δημιουργία, γαστρονομία και παράδοση, δηλαδή στη βάση της φιλοσοφίας του Διαζώματος που είναι η ένταξη των μνημείων φύσης και πολιτισμού στο κέντρο της ζωής, της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Οι διαδρομές αυτές θα μπορούν να αποτελέσουν προτάσεις για:α) εκπαιδευτική επίσκεψη που θα συμπληρώνει το μάθημα σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα ή θα το ολοκληρώνειβ) εκπαιδευτικό περίπατο ή εκδρομήγ) βιωματικό μάθημαδ) πυρήνα πολιτιστικού, περιβαλλοντικού, αγωγής υγείας ή άλλου προγράμματος εγκεκριμένου από το Υπουργείο ΠαιδείαςΚάθε σχολείο που επιθυμεί να αναρτήσει το υλικό του από την υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος στην εκπαιδευτική πλατφόρμα του Διαζώματος «Generation D», δημιουργεί το προφίλ του (ένα μικροκείμενο έως 500 λέξεις με την ιστορία, τις δράσεις του και τα στοιχεία επικοινωνίας του) το οποίο συνοδεύει με μια φωτογραφία του σχολείου κι ένα δελτίο τύπου στο οποίο περιγράφονται οι δράσεις που σχετίζονται με την «υιοθεσία» του αρχαίου χώρου θέασης και ακρόασης (θα εξυπηρετούσε πολύ εάν σε ένα μικρής έκτασης κείμενο δοθούν στοιχεία του προφίλ του σχολείου και της δράσης στην αγγλική ή και τη γαλλική γλώσσα).
Μετά την ανάρτηση θα αποσταλούν από το Διάζωμα στο σχολείο έπαινοι για τους μαθητές/τριες που συμμετείχαν στη δράση και για το σχολείο και βεβαιώσεις για τους συμμετέχοντες καθηγητές/τριες.
Για πληροφορίες ή για αποστολή υλικού μπορείτε να απευθύνεστε στην κ. Μαίρη Μπελογιάννη, καθηγήτρια φιλόλογο και δρ. Αρχαιολογίας (στοιχεία επικοινωνίας: τηλ.
210-6518409, 6945-851474, e-mail: [email protected])
