Αξιότιμε κύριε πρόεδρε,Αγαπητά μέλη και φίλοι του «Διαζώματος»,Ονομάζομαι Ελισάβετ Πελεκάση και είμαι φοιτήτρια του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου. Χαίρομαι ιδιαίτερα που υπάρχουν πρωτοβουλίες όπως η σημερινή, ιδιαίτερα σε μια εποχή που τόσο οι ανθρωπιστικές σπουδές, όσο και ο πολιτισμός γενικότερα περνούν σοβαρή κρίση. Είναι λοιπόν τιμή μου που βρίσκομαι εδώ σήμερα και μου δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσω τη δράση μου ως αρωγό μέλος.
Την περασμένη χρονιά δραστηριοποιήθηκα για πρώτη φορά στο «Διάζωμα». Αρμοδιότητά μου ήταν η ανάρτηση των δελτίων τύπου των εκπαιδευτικών δράσεων των σχολείων που συνεργάζονται με το «Διάζωμα», στην πλατφόρμα “Generation D”. Παρόλο που ήταν μια ίσως παθητική διαδικασία που θα μπορούσε να γίνει από οποιονδήποτε, μου ήταν κάτι ευχάριστο λόγω της εξοικείωσής μου με την τεχνολογία.
Ήταν επίσης αρκετές φορές μια εν μέρει δημιουργική διαδικασία, καθώς είχα την ευθύνη της διάταξης των δελτίων. Επιπλέον, ως μαθήτρια του Βαρβακείου Προτύπου Γυμνασίου, είχα έρθει στο παρελθόν σε επαφή με το εκπαιδευτικό έργο του «Διαζώματος», όταν συμμετείχα στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μαθητές Ξεναγούν Μαθητές στα Αρχαία Θέατρα» και μάλιστα, ως ξεναγός των συμμαθητών μου στο Τελεστήριο της Ελευσίνας. Έχοντας, λοιπόν αυτές τις όμορφες αναμνήσεις αλλά και αποκτώντας σταδιακά γνώση στον τομέα της αρχαιολογίας μέσω των σπουδών μου, ήμουν σε θέση να παρακολουθήσω τις δράσεις των σχολείων με ενδιαφέρον αλλά και να διδαχτώ από αυτές.
Ελευσίνα, 15 Μάϊου 2019,«Υιοθεσία αρχαίων θεάτρων. Μαθητές ξεναγούν μαθητές στα αρχαία θέατρα»
Ενδεικτικά, αναφέρω ορισμένες από τις δράσεις που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη σχολική χρονιά και μου προκάλεσαν ενδιαφέρον. Συγκεκριμένα, το Γενικό Λύκειο Μαγούλας Αττικής που έχει «υιοθετήσει» τους χώρους θέασης και ακρόασης της Ελευσίνας και ξεναγεί κάθε χρόνο ελληνικά και ξένα σχολεία στο πλαίσιο ευρωπαϊκών προγραμμάτων, δημιούργησε τον «Μάξιμο». Πρόκειται για έναν Ρωμαίο ταξιδευτή που την περίοδο της μεγάλης ακμής του ιερού επισκέπτεται την Ελευσίνα, για να μυηθεί στα Ελευσίνια Μυστήρια.
Ένας μαθητής αναλαμβάνει τον ρόλο αυτό και περιηγείται στον χώρο. Στην περιήγησή του αξιοποιεί τις αναπαραστάσεις των μνημείων και τα παρουσιάζει στους συμμαθητές του. αναπαραστάσεις μνημείων για την ξενάγηση του «Μάξιμου»
Ακόμη, σχεδιάστηκαν και προτάθηκαν «Πολιτιστικές Διαδρομές» οι οποίες συνδέουν τους χώρους θέασης και ακρόασης με το φυσικό περιβάλλον. Μια από αυτές, η «Πολιτιστική Διαδρομή» «Αλέξανδρος», σχεδιάστηκε από το 3ο Γενικό Λύκειο Ευόσμου Θεσσαλονίκης και περιλαμβάνει τους χώρους θέασης και ακρόασης του Δίου. Γι’ αυτούς τους χώρους, οι μαθητές δημιούργησαν ένα τρίπτυχο έντυπο, όπου παρουσιάζεται η διαδρομή «Αλέξανδρος» και το οινικό παρελθόν, παρόν και μέλλον της Μακεδονίας. Δίον-Τρίπτυχο
Υπήρξαν και άλλου είδους δράσεις με έντονη τη συμβολή της τεχνολογίας, όπως αυτή του Βαρβακείου Προτύπου Γυμνασίου. Συγκεκριμένα, οι μαθητές δημιούργησαν το βίντεο «Ζωντανεύοντας την «Ελένη» του Ευριπίδη με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης». Έγινε συγγραφή κειμένων από τους μαθητές για καθέναν από τους πέντε ήρωες της τραγωδίας, Τεύκρο, Θεονόη, Θεοκλύμενο, Μενέλαο και Ελένη, δημιουργήθηκαν οι εικόνες τους με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και έγινε ηχογράφηση των φωνών τους.
Οι παραπάνω δράσεις αλλά και πολλές ακόμη είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες. Οι μαθητές εφοδιάζονται με χρήσιμες δεξιότητες, για να καταφέρουν να ευαισθητοποιήσουν τους συμμαθητές τους και τον περίγυρό τους. Μαθαίνουν να επικοινωνούν με τους συμμαθητές τους και να λειτουργούν στο πλαίσιο μιας ομάδας.
Επιπλέον, αναπτύσσουν την κριτική τους ικανότητα, καθώς αναζητούν και επεξεργάζονται πληροφορίες από πολλές και διαφορετικές πηγές. Βελτιώνουν επίσης την έκφρασή τους μέσω της συγγραφής κειμένων. Τέλος, αξιοποιούν τη δημιουργικότητά τους και σε αρκετές περιπτώσεις εξοικειώνονται με την τεχνολογία και μαθαίνουν να την χρησιμοποιούν για καλό σκοπό.
Μέσω της διαδικασίας αυτής, λοιπόν, είδα το αντικείμενο των σπουδών μου, την επιστήμη της αρχαιολογίας από μια άλλη, πιο ζωντανή και δημιουργική οπτική, που έρχεται σε αντίθεση με την μέχρι τώρα εμπειρία μου στο πανεπιστήμιο. Δυστυχώς, η, πολλές φορές, μονοδιάστατη διδασκαλία του πανεπιστημίου, δεν αφήνει περιθώρια δημιουργικής έκφρασης και δεν παρουσιάζει στους φοιτητές τις διαφορετικές όψεις του αντικειμένου. Είναι σημαντική η πραγματοποίηση βιωματικών δράσεων και της φοιτητικής κοινότητας και η άμεση επαφή της με τα μνημεία.
Ακόμη, απαραίτητη είναι η δημιουργία διαδραστικών project σε συνδυασμό με άλλους επιστημονικούς κλάδους. Με αυτόν τον τρόπο θα καλλιεργηθεί το ενδιαφέρον της φοιτητικής κοινότητας για τον πολιτισμό και την προστασία των μνημείων του. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας!
Ομιλία της Ελισάβετ Πελεκάσηστην 6η συνάντηση του Άνω Διαζώματος(5/11/2023, Πολυχώρος EcoZone, Αθήνα)
