55 μαθητές/τριες του 6ου ΓΕ.Λ Λάρισας χαρτογραφούν την κλιματική ανθεκτικότητα των αρχαίων θεάτρων Λάρισας και Βουθρωτού Αλβανίας

15 Ιουλίου, 2026

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το 6ο ΓΕΛ Λάρισας, υιοθετώντας μια ολιστική STEAM προσέγγιση και με τη συμμετοχή 55 μαθητών/τριών και 6 εκπαιδευτικών, επιχείρησε να συνδέσει το Αρχαίο Θέατρο Λάρισας με το Αρχαίο Θέατρο Βουθρωτού Αλβανίας (UNESCO), εστιάζοντας στους κοινούς δεσμούς τους αναφορικά με την κλιματική ανθεκτικότητα και την ψηφιακή χαρτογράφηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ειδικότερα, η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί καρπό μιας ευρείας «συμμαχίας» μεταξύ της σχολικής κοινότητας και κορυφαίων επιστημονικών και πολιτιστικών φορέων. Αρχικά, η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη αποτέλεσε την πηγή για την ιστορική τεκμηρίωση μέσω σπάνιων χαρτών και περιηγητικών κειμένων. Εν συνεχεία, το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ελασσόνας υποστήριξε τον σχεδιασμό των «Διαδρομών Πολιτισμού και Φύσης» και την έρευνα πεδίου, με τη συμβολή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας που εξασφάλισε τη θεσμική σύνδεση της εκπαίδευσης με τον αρχαιολογικό χώρο. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε διαβούλευση και συνεργασία με το Σωματείο «Διάζωμα» για την κατανόηση της αξίας των μνημείων και της σημασίας της κοινωνικής συμμετοχής. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκαν τρεις καθοριστικές συναντήσεις με μέλη του Σωματείου «Διάζωμα»: με τη Δρ. Μαίρη Μπελογιάννη, Φιλόλογο, Δρ Αρχαιολόγο και Επιστημονικά Υπεύθυνη των Εκπαιδευτικών του Προγραμμάτων, την κ. Ελίνα Αγγέλη, Αρχιτέκτονα Μηχανικό, MSc στην Προστασία Μνημείων και μέλος του D-HUB, καθώς και την κ. Αγγελική Σιτρά, Οικονομολόγο και μέλος του Σωματείου «Διάζωμα».

Κεντρικός επιστημονικός εταίρος είναι η Κλιματική Ακαδημία (https://theclimateacademy.org/), η οποία υλοποιείται από το Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ στο πλαίσιο της «Πρωτοβουλίας 21» και υποστηρίζεται από σημαντικούς φορείς, όπως το Κοινωφελές Ίδρυμα «Μαρία Τσάκος» και το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση. Η συνεργασία αυτή επέτρεψε στους μαθητές να εξετάσουν τα μνημεία όχι μόνο ως ιστορικά τεκμήρια, αλλά ως «ζωντανούς οργανισμούς» που αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον.

Το κρισιμότερο βήμα της δράσης είναι η εγκατάσταση του αισθητήρα PurpleAir Flex στο σχολείο μας, ο οποίος λειτουργεί ως δημόσιος κόμβος δεδομένων. Με την καθοδήγηση της Κλιματικής Ακαδημίας, οι μαθητές αναλύουν:

  • Σωματιδιακή επιβάρυνση (PM2.5), χρησιμοποιώντας ως αναφορά τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (15 μg/m³), εντοπίζουν ημέρες αυξημένης ρύπανσης που μπορεί να συμβάλει στη ρύπανση των λίθινων επιφανειών.
  • Συνδυαστική περιβαλλοντική πίεση, καθώς μελετούν πώς η υψηλή σχετική υγρασία (>70%) σε συνδυασμό με τους ρύπους διευκολύνει τη δημιουργία υδάτινου φιλμ στην επιφάνεια του μαρμάρου, επιταχύνοντας τις χημικές αντιδράσεις διάβρωσης.
  • Θερμική καταπόνηση, καταγράφοντας περιόδους ακραίων θερμοκρασιών ($T_{max} > 37°C$), για να αξιολογήσουν τη συνολική καταπόνηση των υλικών.

Η δράση απέκτησε διεθνή χαρακτήρα μέσω της έρευνας πεδίου στον Βουθρωτό Αλβανίας. Σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, οι μαθητές χαρτογράφησαν επτά (7) κοινούς σταθμούς (Ακρόπολη, Θέατρο, Ασκληπιείο κ.α.), αναδεικνύοντας τις κοινές προκλήσεις -ιδιαίτερα την επίδραση του υδάτινου στοιχείου στο αρχαίο θέατρο του Βουθρωτού. Οι μαθητές ξενάγησαν και παρουσίασαν το έργο τους στο 4ο Γενικό Λύκειο Αλεξανδρούπολης και στο Ελληνικό Σχολείο Αργυροκάστρου «Πνοή Αγάπης».

Ως τελικό παραδοτέο της δράσης, οι μαθητές πρόκειται να εκδώσουν έναν Οδηγό Καλών Πρακτικών για την Κλιματική Ανθεκτικότητα των Μνημείων. Ο οδηγός αυτός θα περιλαμβάνει:

  • Μεθοδολογία για τη χρήση αισθητήρων σε αρχαιολογικούς χώρους.
  • Πρακτικές συμβουλές για τη συνεργασία σχολείων-φορέων.
  • Πρότυπα ψηφιακής χαρτογράφησης (ArcGIS) για τη διάσωση της πολιτιστικής μνήμης.

Όλα τα επιστημονικά και ιστορικά δεδομένα, από την έρευνα στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη μέχρι τις μετρήσεις πραγματικού χρόνου, έχουν ενσωματωθεί σε μια ψηφιακή πλατφόρμα ArcGIS StoryMap https://arcg.is/1G0LHK . Η δράση δεν σταματά εδώ: η συνεχής παρακολούθηση των δεδομένων μέσω της https://climateacademy.gr/schools_data/ εξασφαλίζει ότι το 6ο ΓΕΛ Λάρισας παραμένει ένας ενεργός φρουρός της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Πολυμέσα & ψηφιακές εφαρμογές του προγράμματος:

Περιηγηθείτε στις δράσεις μας και ανακαλύψτε το έργο μας μέσα από τους παρακάτω συνδέσμους:

Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί:

Σπυροπούλου Ευαγγελία (Φιλόλογος)

Αμοργιανιώτη Ειρήνη (Φιλόλογος)

Κωστούλα Χριστίνα (Φιλόλογος)

Μπίσμπα Αικατερίνη (Μαθηματικός)

Χύτας Παντελής (Φυσικός)

Γκορίλα Αικατερίνη (Πληροφορικός)