Εσπερινό Γυμνάσιο Ηρακλείου Κρήτης

Ιστορία και δράσεις Το Εσπερινό Γυμνάσιο Ηρακλείου στεγάζεται στο σχολικό συγκρότημα «Καπετανάκειο».
Το «Καπετανάκειο» είναι ένα από τα σπουδαιότερα και ιστορικότερα κτήρια τα οποία κοσμούν την πόλη του Ηρακλείου. Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Ηρακλείου, πάνω στο τείχος και συγκεκριμένα στο προπύργιο του κύριου φρουρίου και της τάφρου Άκ Ντάμπια, που κατά την ενετική εποχή λεγόταν «Άγιος Δημήτριος». Από το 1908 μέχρι και σήμερα, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης του Ηρακλείου.
Το «Καπετανάκειο» πήρε το όνομά του από τον ιδρυτή του, ιατρό Αντώνιο Γεωργίου Καπετανάκη, ο οποίος άφησε με διαθήκη 200.000 δραχμές σε μετρητά και όλη του την περιουσία για την ίδρυση και τη λειτουργία του ιδρύματος αυτού. Ο πλήρης τίτλος του ιδρύματος είναι «Καπετανάκειο Ίδρυμα Αντωνίου και Βικτωρίας Καπετανάκη», διότι η σύζυγός του Βικτωρία το γένος Λυσιμάχου Καλοκαιρινού, υιοθέτησε την επιθυμία του συζύγου της και δαπάνησε από δικά της χρήματα 2.500.000 δραχμές και επιπλέον κληροδότησε μέρος της ατομικής της περιουσίας στο ίδρυμα.
Αρχικά το «Καπετανάκειο» προοριζόταν για πτωχοκομείο. Μέχρι το 1925, αναφερόταν ως πτωχοκομείο, από το 1925-1938 ως ορφανοτροφείο με επαγγελματικές και βιοτεχνικές σχολές για την πλήρη εκπαίδευση των ορφανών.
Η Βικτωρία Καπετανάκη πέθανε το 1938 και το κληροδότημα περιήλθε, σύμφωνα με τη διαθήκη, στον Δήμο Ηρακλείου. Αμέσως φάνηκε ότι η λειτουργία ήταν αδύνατη και η επιθυμία των ιδρυτών ανικανοποίητη, γιατί οι πόροι που κληροδοτήθηκαν, κρίθηκαν ανεπαρκείς για τη λειτουργία του ιδρύματος. Μετά τη ματαίωση της λειτουργίας του ιδρύματος ως ορφανοτροφείο, κρίθηκε σκόπιμη η παραχώρηση του κτηρίου στο Υπουργείο Παιδείας για να στεγάσει το Γυμνάσιο Αρρένων, το οποίο δεν είχε στέγη. Πριν από αυτό όμως, καταλήφθηκε από τις στρατιωτικές αρχές και χρησιμοποιήθηκε για τις ανάγκες τους. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς ως στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ελλήνων αιχμαλώτων, τους οποίους συνέλαβαν οι Γερμανοί κατά τη μάχη της Κρήτης.
Μετά την κατοχή, το «Καπετανάκειο» χρησιμοποιήθηκε για τον στρατωνισμό στρατιωτικών μονάδων πεζικού, ως φρουραρχείο και ως στρατολογικό γραφείο. Από το 1948, παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Παιδείας και χρησιμοποιήθηκε ως εκπαιδευτικό ίδρυμα. Μέρος όμως του κτηρίου κατείχε ο στρατός για τη στέγαση στρατιωτικών υπηρεσιών μέχρι το 1955, οπότε το εγκατέλειψε, διατήρησε όμως την κυριότητα μόνο στον ναό. Από το σχολικό έτος 1948-1949, στεγάστηκε το Γυμνάσιο Αρρένων Ηρακλείου. Το σχολικό έτος 1950-1951 διχοτομήθηκε σε Α’ και Β’ και στεγάστηκαν και τα δυο στο ίδιο κτίριο. Από το σχολικό έτος 1955-1956, έτος που απομακρύνθηκε ο στρατός, το μεν Α’ Γυμνάσιο στεγάστηκε στο δυτικό κτήριο, το δε Β’ Γυμνάσιο στο ανατολικό. Το έτος 1952 ιδρύθηκε σχολή υπομηχανικών, η οποία υπαγόταν στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και η οποία στεγάστηκε στο Καπετανάκειο μέχρι το 1958, οπότε και διαλύθηκε.
Μετά τον σεισμό της 14ης Μαΐου 1959, μεταστεγάστηκε και λειτούργησε στο κτήριο του Καπετανάκειου και το Γυμνάσιο Θηλέων Ηρακλείου, επειδή το κτήριο όπου στεγαζόταν, κρίθηκε ανασφαλές, ενώ το κτήριο του Καπετανάκειου κρίθηκε ασφαλέστερο. Το Γυμνάσιο Θηλέων παρέμεινε στο Καπετανάκειο μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου 1960, οπότε και επανήλθε στο κτήριό του.
Την 28η Ιουλίου 1928, τα πάντα ήταν έτοιμα για να αρχίσει η ανοικοδόμηση του «Καπετανάκειου». Στις 9.30 το πρωί, τελέσθηκε ο αγιασμός από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Κρήτης Τίτο, παρουσία των αρχών της πόλης και πλήθος κόσμου. Σύμφωνα με τα σχέδια που τροποποίησε και οριστικοποίησε ο Ιωσήφ Χατζηδάκης, το οικοδόμημα θα κτιζόταν σε επιφάνεια οικοπέδου 900 τμ και όγκο 10.000 κυβικών μέτρων. Αλλά η ανοικοδόμησή του επρόκειτο να βραδύνει πολύ, όσο και η υλοποίηση της διαθήκης. Αφού εξέλειπαν οι λόγοι της διαθήκης για τη χρήση του, κατέληξαν να χρησιμοποιηθεί ως εκπαιδευτήριο. Μόλις τελείωσε η εσωτερική τοιχοποιία και πριν γίνει οποιαδήποτε άλλη ενέργεια, καταλήφθηκε το κτήριο από τη στρατιωτική υπηρεσία και χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση του φρουραρχείου, του στρατολογικού γραφείου και στρατιωτικών μονάδων της περιοχής του Ηρακλείου. Στις 29 Μαΐου 1941, καταλήφθηκε από τους Γερμανούς και χρησιμοποιήθηκε ως στρατόπεδο και χώρος εγκλεισμού των αιχμαλώτων. Από την 11η Οκτωβρίου 1944, όταν οι Γερμανοί έφυγαν από το Ηράκλειο, το κτήριο χρησιμοποιήθηκε από τον ελληνικό στρατό για τη στέγαση του 603 τάγματος πεζικού.
Στο «Καπετανάκειο» συγκρότημα συστεγάζονται το Εσπερινό Γυμνάσιο κι άλλα δύο σχολεία του Ηρακλείου. Το Εσπερινό Γυμνάσιο λειτουργεί από το 1976 μέχρι σήμερα. Μεταφέρθηκε στο «Καπετανάκειο» σχολικό συγκρότημα το 1985. Στο «Σχολείο της Ωριμότητας», όπως το έχει, εύστοχα, χαρακτηρίσει κάποιος από τους καθηγητές του, φοιτούν 220 περίπου μαθητές, που κατά 80% είναι ενήλικες και εργαζόμενοι. Είναι όλοι μαχητές της ζωής με χαμηλά εισοδήματα, αλλά υψηλή όρεξη για μάθηση, απόκτηση δεξιοτήτων και εμπειριών ζωής. Οικογενειάρχες οι περισσότεροι, προσπαθούν να βρουν τον βηματισμό τους μέσα στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Στο σχολείο, τα τελευταία πέντε περίπου χρόνια, υλοποιείται ένα «παραπρόγραμμα» παράλληλα με το τυπικό πρόγραμμα των μαθημάτων. Σ’ αυτό εντάσσονται πολλές ομάδες, όπως Περιβαλλοντική («Μυθοκρουσμένοι»), Εικονικής Επιχείρησης, Θεατρική, Κοινωνικού Παντοπωλείου, Συγγραφική, Σχολικής Βιβλιοθήκης και Αθλητική. Σ’ αυτές τις ομάδες οι μαθητές βιώνουν τη μάθηση και περνούν δημιουργικό χρόνο, όπου μαθαίνουν και ψυχαγωγούνται.

Το σκίτσο του σχολείου είναι της μαθήτριας Παπαδάκη Ευαγγελίας.