Αρχαίο θέατρο Μίεζας

Το θέατρο βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της Μίεζας, στον Δήμο Ανθεμίων του Νομού Νάουσας. Είναι μια θεατρική κατασκευή με ανάμικτα στοιχεία ελληνικού και ρωμαϊκού θεάτρου, αποτελούμενη από χωμάτινη ορχήστρα (κονίστρα), κοίλο, διαμορφωμένο στην πλαγιά λόφου με βαθμίδες καθισμάτων από πωρόλιθο, και λίθινο κτίριο σκηνής. Καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η μελέτη του ανασκαφικού υλικού, προς το παρόν η χρονολόγηση του θεάτρου στηρίζεται στα κατασκευαστικά, τυπολογικά και μορφολογικά στοιχεία του, τα οποία αποτελούν ανάμιξη στοιχείων τα οποία χαρακτηρίζουν τόσο τα ελληνιστικά όσο και τα ρωμαϊκά θέατρα. Πρόκειται για ένα επαρχιακό θέατρο χωρίς ιδιαίτερα επιμελημένες κατασκευές, με προσανατολισμό ανατολικό και θέα προς τον κάμπο.Η ορχήστρα έχει σχήμα κανονικού ημικυκλίου, το οποίο επεκτείνεται κατά τις εφαπτόμενες στα άκρα του, προς το κτίριο της σκηνής. Έχει διάμετρο 22 μέτρα και το δάπεδό της είναι κατασκευασμένο από πατημένο χώμα. Δεν υπάρχει περιμετρικός αποχετευτικός αγωγός. Η αποχέτευση των ομβρίων γίνονταν και εξακολουθεί να γίνεται από οπή στο φυσικό βράχο, περίπου στο κέντρο της ορχήστρας. Το κοίλο διαμορφώνεται σε φυσική πλαγιά, εν μέρει με λάξευση του φυσικού βράχου και εν μέρει με επίχωση. Με τέσσερις κλίμακες ανόδου χωρίζεται σε πέντε κερκίδες. Οι βαθμίδες των καθισμάτων και οι κλίμακες ανόδου είναι κατασκευασμένες από μαλακό τοπικό πωρόλιθο. Γωνιόλιθοι «in situ» σώζονται έως την 7η βαθμίδα. Υπάρχουν ενδείξεις για την ύπαρξη 19 τουλάχιστον βαθμίδων. Όμως ο αριθμός τους θα πρέπει να ήταν πολύ μεγαλύτερος. Οι αναλημματικοί τοίχοι της αρχικής φάσης του κοίλου, οι παράλληλοι προς το κτίριο της σκηνής, θα πρέπει να κατέρρευσαν κάποια στιγμή, μάλλον εξ αιτίας των ωθήσεων της επίχωσης που συγκρατούσαν. Μετά την κατάρρευση τους καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από τους σημερινούς υποτυπώδεις λοξούς αναλημματικούς τοίχους, οι οποίοι πάτησαν επάνω στο φυσικό βράχο, με τέτοιο τρόπο, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επίχωση πίσω από αυτούς και να μηδενιστεί ο κίνδυνος ανατροπής τους. Το κτίριο της σκηνής είναι χτισμένο με γωνιόλιθους από μαλακό τοπικό πωρόλιθο. Παρόλο που σώζεται σε κακή κατάσταση, μπορούμε να διακρίνουμε το προσκήνιο, το κυρίως κτίσμα της σκηνής, με δυο παρασκήνια σε προσχώρηση στα άκρα του και ένα μεγαλύτερο κτίσμα σε επαφή με αυτό. Παρόλο που το κτίσμα αυτό ανήκει στην ίδια οικοδομική φάση με τα προηγούμενα, δεν είναι σαφές αν λειτουργικά ανήκει στο θέατρο ή αν είχε ανεξάρτητη χρήση από την ανατολική πλευρά του. Το κτίριο της σκηνής και τα παρασκήνια ήταν διώροφα, όμως δεν σώζονται στοιχεία για τη θέση της κλίμακας ανόδου στον όροφο του κτιρίου της σκηνής και στο προσκήνιο (λογείο). Από το προσκήνιο σώζονται οι δυο από τους οκτώ ημικίονες με συμφυή πεσσό, οι οποίοι όριζαν πέντε θυραία ανοίγματα και τέσσερα διαφράγματα από πλάκες πωρόλιθου. Η θέση των υπολοίπων έξι ημικιόνων είναι χαραγμένη με αιχμηρό εργαλείο επάνω στο στυλοβάτη του προσκηνίου. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γεωμετρικές χαράξεις του θεάτρου της Μίεζας, καθώς αποτελούν ένα ιδιόμορφο συνδυασμό των αναφορών του Βιτρούβιου για την χάραξη των ελληνικών και των ρωμαϊκών θεάτρων.Γ. Καραδέδος, Αρχαιολόγος, ΑρχιτέκτοναςΕφορεία Αρχαιοτήτων ΗμαθίαςΔείτε την πλήρη Ταυτότητα του Αρχαίου Θεάτρου Μίεζας, εδώ.